‘De natuur weeft niet’

Rinus Roelofs maakt  kunst die over wiskunde gaat

2 juli-31 oktober 2010

Vlechten doe je met je handen, met wilgenteen, met raffia, maar met een wiskundige en een computer? Het Nationaal Vlechtmuseum laat deze zomer zien dat vlechten, wiskunde en computers meer overeenkomsten hebben dan je zou denken.

Rinus Roelofs geeft op 2 oktober a.s. een masterclass lees meer

Rinus Roelofs (1954) studeerde toegepaste wiskunde aan de Universiteit Twente in Enschede. Daarna studeerde hij in hetzelfde Enschede aan de Kunstacademie met als specialisatie beeldhouwen.
Zijn inspiratiebronnen als kunstenaar zijn wiskundige grootheden, patronen en structuren. Voordat een kunstwerk van hem vorm gekregen heeft in de echte tastbare wereld, gaat daar dan ook vaak een langdurig wiskundig onderzoek aan vooraf. Op papier, maar vooral op de computer.

Een prachtig vlechtwerk op een computerscherm is één ding. Maar kan het wel echt? In de expositie zijn de vlechtsels in het echt te zien. Schijnbaar onmogelijke vormen in het werk van Rinus Roelofs, die toch tastbaar in de vitrine liggen. Het ziet er ineens weer logisch, bijna natuurlijk uit.  ‘Maar de natuur weeft niet, de mens wel. Weven is een kunstmatige manier om structuren te maken,' zegt digitale beeldhouwer Roelofs als we naar zijn structuren kijken die er uitermate logisch en transparant uitzien. Roelofs vraagt me hoeveel lagen ik zie. Onmiskenbaar zie ik twee lagen. Denk ik. Het is er maar één. De gaten in de structuur verbinden schijnbaar twee lagen, maar alles is bij nader beschouwing één doorlopende laag. Het zijn de gaten waardoor geweven wordt, wijst Rinus Roelofs me geduldig aan. Op zijn beeldscherm verschijnt de ene structuur na de andere: digitaal gevlochten wordt virtueel het onmogelijke mogelijk gemaakt. En juist als je denkt dat virtueel nou eenmaal alles kan, haalt Roelofs het tastbare 3D model te voorschijn. Geprint, met de 3D printer.

Rinus Roelofs heeft verschillende keren eerder geëxposeerd in Fryslân. De ontmoeting tussen wetenschap en kunst was een paar keer het samenbindende thema van exposities in het Bos van Ypey, een park onder de rook van Leeuwarden waar geregeld kunsttentoonstellingen worden georganiseerd. Aan de tentoonstelling ‘Schaal en maat' in 2001 deed Rinus Roelofs mee met een zelfdragende stapelconstructie van ongeveer 125 boomstammen van 4 meter lengte, gebaseerd op onderzoek dat Leonardo da Vinci al deed. De halfronde, fragiel ogende constructie is wonderlijk sterk. Ook in de expositie ‘Passages' in 2005 raakten kunst en wetenschap elkaar. Rinus Roelofs  werkte aan deze tentoonstelling  mee in de ‘Meeting of minds' met onder meer spidrohedron sculpturen  van Dániel Erdély , Kenneth Snelson en hemzelf. Zij werkten aan in elkaar geschoven elementen die samen een totaal structuur vormen. De schuifconstructie ontstond vanuit een gedachtewisseling over weven. Roelofs zegt daarover in de catalogus van de expositie: ‘Met weven kan worden bereikt dat vanuit losse elementen een hechte totaalstructuur kan worden geconstrueerd. De gesprekken met Kenneth Snelson hebben me steeds weer aangespoord om nieuwe mogelijkheden te zoeken. Later is dit weven vervangen door "in elkaar schuiven".'